Niedoczynność tarczycy

Częściowa lub całkowita utrata funkcji tarczycy spowodowana niewystarczającą syntezą lub opornością na działanie hormonów tarczycy. Ponieważ te cząsteczki odgrywają kluczową rolę w prawie wszystkich tkankach, ich zmniejszenie lub brak objawi się w wielu systemach organizmu. Jest to jedna z najczęstszych chorób na świecie, dotykająca do 5% populacji.

Istnieje kilka przyczyn związanych z niedoczynnością tarczycy:

• Choroby autoimmunologiczne: najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest zapalenie tarczycy Hashimoto, które wynika z produkcji przeciwciał przeciwko tarczycy. Dokładne przyczyny tej choroby nie są jednak znane, choć sugeruje się kombinację czynników genetycznych i środowiskowych.
• Reakcja na leczenie nadczynności tarczycy jodem radioaktywnym lub lekami przeciwtarczycowymi, które normalizują funkcję tarczycy, co prowadzi do trwałej niedoczynności tarczycy.
• Chirurgia tarczycy, która obejmuje usunięcie całej lub części tarczycy.
• Leczenie radioterapią raka głowy i szyi.
• Leki stosowane w leczeniu innych chorób (amiodaron, lit, interferon-alfa, interleukina-2).
• Zapalenie tarczycy lub infekcje, wady wrodzone związane z wadliwą lub brakującą tarczycą, lub zaburzenia przysadki mózgowej, które powodują brak stymulacji tarczycy.
• Ciąża może wywołać produkcję przeciwciał przeciwko tarczycy. Nieleczona może zwiększać ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu i stanu przedrzucawkowego lub problemów z rozwojem płodu.
• Niedobór jodu, ponieważ jest on niezbędny do produkcji hormonów tarczycy. Niedobór jodu może powodować niedoczynność tarczycy, podczas gdy nadmiar jodu może pogorszyć istniejącą niedoczynność.

Dodatkowo opisano czynniki, które mogą zwiększać ryzyko niedoczynności tarczycy:

• Wiek: ryzyko wzrasta z wiekiem, zwłaszcza po 60. roku życia.
• Płeć: kobiety są bardziej narażone na niedoczynność tarczycy niż mężczyźni.
• Obecność innych chorób autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1, celiakia, reumatoidalne zapalenie stawów.

Objawy niedoczynności tarczycy różnią się w zależności od stopnia niedoboru hormonów i mogą się różnić w zależności od osoby. W początkowych stadiach objawy niedoczynności tarczycy są ledwo zauważalne, a w miarę postępu choroby stają się bardziej widoczne. Niektóre z powszechnych objawów to:

• Zmęczenie i osłabienie.
• Przybieranie na wadze.
• Nietolerancja zimna.
• Bóle stawów i mięśni, skurcze.
• Sucha i łuszcząca się skóra, kruche i osłabione włosy i paznokcie.
• Utrata libido.
• Nieregularne lub obfite miesiączki, problemy z płodnością.
• Wolne tętno.
• Depresja.
• Wolniejsze ruchy i myślenie.
• Zaparcia.
• Podwyższony poziom cholesterolu.
• Obrzęk twarzy, rąk i stóp.

Dodatkowo, u dzieci może wystąpić wolniejszy wzrost i rozwój, u nastolatków dojrzewanie może rozpocząć się wcześniej niż zwykle, a u starszych osób mogą pojawić się problemy z pamięcią oraz depresja.

Niedoczynności tarczycy nie można zapobiec, ale jest łatwa do opanowania, jeśli zostanie wcześnie wykryta i zastosowane odpowiednie leczenie. Najlepszym sposobem, aby zapobiec ciężkiej postaci choroby lub ograniczeniu jakości życia przez objawy, jest zwrócenie uwagi na możliwe objawy i konsultacja z lekarzem w razie ich wystąpienia.