Cytochrom CYP2C19 jest enzymem z rodziny wątrobowych cytochromów P450, którego główną funkcją jest metabolizm ksenobiotyków. Jego substraty obejmują wiele leków, takich jak między innymi leki przeciwdepresyjne i inhibitory pompy protonowej, więc warianty tego genu wpływają na metabolizm wielu popularnych leków.
Profil metabolizera CYP2C19
CYP P450 to nadrodzina enzymów zaangażowanych w enzymatyczne utlenianie steroidów, kwasów tłuszczowych, ksenobiotyków i innych szlaków biosyntetycznych. Enzymy te przekształcają ksenobiotyki w rozpuszczalne w wodzie pochodne, aby ułatwić ich wydalanie. Występują głównie w wątrobie, ale mogą znajdować się w innych tkankach.
Cytochrom CYP2C19 jest członkiem tej rodziny enzymów, stanowiąc do 20% całkowitej aktywności enzymatycznej. Bierze on udział w metabolizmie wielu powszechnie przepisywanych leków, takich jak inhibitory pompy protonowej (np. lanzoprazol, lanzoprazol) i inhibitory pompy protonowej (np.lansoprazol, omeprazol i pantoprazol), leki przeciwdepresyjne i stabilizujące nastrój (klomipramina, citalopram, escitalopram, sertralina czy doksepina), leki przeciwpłytkowe (klopidogrel) czy przeciwgrzybicze (worykonazol). Bierze również udział w metabolizmie cholesterolu, steroidów i innych lipidów.
Oprócz powyższych, CYP2C19 posiada również aktywność epoksygenazy, dzięki czemu metabolizuje niektóre wielonienasycone kwasy tłuszczowe, tworząc produkty epoksydowe o funkcjach biologicznych. Sugeruje się, że związki te mają właściwości przeciwzapalne i mogą działać jako środki rozszerzające naczynia krwionośne.
Gen ten jest wysoce polimorficzny z allelami utraty, zmniejszenia lub wzmocnienia funkcji, co wpływa nie tylko na zdolność metabolizowania opisanych powyżej leków, ale także na inne procesy biologiczne, takie jak napięcie naczyniowe lub stan zapalny.
Ważne jest, aby pamiętać, że niezależnie od wpływu na aktywność, jaki mogą mieć różne genotypy, istnieją różne leki lub suplementy (takie jak ziele dziurawca), które mogą działać jako inhibitory lub induktory i które znacząco wpływają na funkcję cytochromu. W związku z tym jednoczesne stosowanie wzajemnie oddziałujących związków może warunkować efekt terapeutyczny i występowanie działań niepożądanych leków metabolizowanych przez CYP2C19.
Analizowane geny
Bibliografia
Akasaka T, et al. CYP2C19 variants and epoxyeicosatrienoic acids in patients with microvascular angina. Int J Cardiol Heart Vasc. 2017 Apr 12;15:15-20.
Elfaki I, Mir R, Almutairi FM, Duhier FMA. Cytochrome P450: Polymorphisms and Roles in Cancer, Diabetes and Atherosclerosis. Asian Pac J Cancer Prev. 2018 Aug 24;19(8):2057-2070.
Lima JJ, Thomas CD, Barbarino J, et al. Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) Guideline for CYP2C19 and Proton Pump Inhibitor Dosing. Clin Pharmacol Ther. 2021 Jun;109(6):1417-1423.
Bousman CA, Stevenson JM, Ramsey LB, et al. Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) Guideline for CYP2D6, CYP2C19, CYP2B6, SLC6A4, and HTR2A Genotypes and Serotonin Reuptake Inhibitor Antidepressants. Clin Pharmacol Ther. 2023 Jul;114(1):51-68.
Pharmacogenomics Knowledgebase (PharmGKB). Gene-specific Information Tables for CYP2C19.
