Po spożyciu szparagów niektórzy ludzie mogą wykryć w swoim moczu niepowtarzalny aromat. Nie wszyscy ludzie mają tę zdolność, na co wpływ ma genetyka.
Wykrywanie zapachu szparagów
Nabłonek nosa zawiera dużą ilość receptorów węchowych wyspecjalizowanych w wykrywaniu cząsteczek zapachowych. Wykorzystując różne kombinacje receptorów, ludzie mogą wykrywać tysiące różnych zapachów. Dostępność różnych typów receptorów decyduje o tym, które zapachy mogą być wykryte, a które nie.
Kiedy jemy szparagi, w organizmie powstają związki siarkowe (metanotiol i S-metylo-tioestry), które są wydalane z moczem i nadają mu charakterystyczny zapach. Jednak rozpoznawanie zapachu szparagów w moczu różni się u poszczególnych osób, a niektóre z nich nie są w stanie go wykryć. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest to, że te indywidualne różnice wynikają z anosmii specyficznej (utraty węchu). Anosmia specyficzna jest spowodowana zmiennością genetyczną w receptorach węchowych, co determinuje, czy dana osoba ma zdolność do wykrywania pewnych zapachów, takich jak zapach szparagów w moczu. Anosmie specyficzne są powszechne dla zapachów biologicznie ważnych, takich jak lotne hormony steroidowe, pot i zapach ludzkiego moczu w różnych stanach odżywienia.
U niektórych osób receptory zaangażowane w wykrywanie tego typu zapachu są mniej funkcjonalne i może to być uwarunkowane genetycznie. W rzeczywistości kilka badań zidentyfikowało warianty genetyczne, które wpływają na zdolność do wykrywania pewnych zapachów. Te różnice znajdują się głównie w genach kodujących receptory węchowe. Jednak anosmie specyficzne nie są cechami typu "wszystko albo nic", ale istnieją ciągłe zakresy wykrywania zapachów i możliwe, że tak jest również w przypadku wykrywania zapachu szparagów. Niektóre osoby są bardziej wrażliwe niż inne, wykrywając zapach z większą łatwością, podczas gdy inne są prawie niezdolne do jego wykrycia.
Próg wrażliwości węchowej na specyficzne zapachy, takie jak zapach szparagów, różni się znacznie między osobami i na to zjawisko może wpływać kombinacja czynników genetycznych i środowiskowych.
Analizowane geny
Bibliografia
Pelchat ML, Bykowski C, Duke FF, Reed DR. Wydalanie i postrzeganie charakterystycznego zapachu w moczu po spożyciu szparagów: badanie psychofizyczne i genetyczne. Chem Senses, 2011; 36(1):9-17.
Eriksson, Nicholas et al. Web-based, participant-driven studies yield novel genetic associations for common traits. PLoS genetics vol. 6,6 e1000993. 24 czerwca 2010 r.
