Kwasica metylomalonowa spowodowana niedoborem metylomalonylo-CoA epimerazy jest bardzo rzadkim dziedzicznym zaburzeniem metabolicznym spowodowanym wariantami biallelicznymi w genie MCEE. Zmiana ta zmniejsza konwersję określonych produktów pochodzących z białek i tłuszczów, sprzyjając akumulacji kwasu metylomalonowego we krwi, moczu i płynie mózgowo-rdzeniowym.
Kwasica metylomalonowa z powodu niedoboru epimerazy metylomalonylo-CoA
Kwasica metylomalonowa spowodowana niedoborem metylomalonylo-CoA epimerazy należy do grupy izolowanych kwasic metylomalonowych. Jest spowodowana częściowym lub znacznym zmniejszeniem aktywności enzymu metylomalonylo-CoA epimerazy, kodowanego przez gen MCEE.
Metylomalonylo-CoA epimeraza bierze udział w szlaku przetwarzania aminokwasów, takich jak izoleucyna, walina, treonina i metionina, a także kwasów tłuszczowych o nieparzystej liczbie atomów węgla i innych związków pochodnych propionianu. Gdy enzym nie działa prawidłowo, zostaje przerwana jego prawidłowa konwersja do bursztynylo-CoA, a poziom kwasu metylomalonowego wzrasta.
Choroba ma dziedziczenie autosomalne recesywne: aby być dotkniętą chorobą, osoba zazwyczaj dziedziczy zmienioną kopię genu od każdego rodzica. Obraz kliniczny jest bardzo zróżnicowany, od łagodnych podwyższeń biochemicznych lub braku objawów po ciężkie kryzysy metaboliczne. Jest uważana za ultra-rzadką przyczynę utrwalonej kwasicy metylomalonowej.
Symptomy
Obraz kliniczny jest szeroki i może obejmować zarówno przypadki bezobjawowe, jak i ciężką kwasicę metaboliczną. Gdy pojawiają się objawy, zazwyczaj występują one w dzieciństwie lub podczas epizodów dekompensacji wywołanych infekcjami, głodem lub zwiększonym katabolizmem. Kryzysy mogą obejmować wymioty, odwodnienie, letarg, hipotoniczność, ataksję, drgawki lub śpiączkę. U niektórych pacjentów opisano opóźnienie rozwoju, niepełnosprawność intelektualną, spastyczność, zaburzenia ruchu, problemy ze wzrostem i inne problemy neurologiczne.
Zarządzanie chorobami
Leczenie ma na celu uniknięcie zaburzeń metabolicznych i zmniejszenie gromadzenia się toksycznych metabolitów. Może obejmować nadzór zespołu specjalizującego się w metabolizmie, indywidualne kontrolowanie białek i aminokwasów prekursorowych, odpowiednie spożycie kalorii, unikanie długotrwałego postu oraz wczesne leczenie infekcji lub sytuacji stresowych. U niektórych pacjentów wskazana jest L-karnityna i plan awaryjny na ostre kryzysy; witamina B12 zazwyczaj nie jest skuteczna w niedoborze MCEE.
Analizowane geny
Bibliografia
Fraser JL, Venditti CP. Kwasica metylomalonowa i propionowa: aktualizacja postępowania klinicznego. Curr Opin Pediatr. 2016 grudzień;28(6):682-693.
Manoli I, Sloan JL, Venditti CP. Izolowana kwasica metylomalonowa. 2005 16 sierpnia [zaktualizowano 2022 8 września]. W: Adam MP, Feldman J, Mirzaa GM, Pagon RA, Wallace SE, Amemiya A, redaktorzy. GeneReviews® [Internet]. Seattle (WA): University of Washington, Seattle; 1993–2025.
