Niedobór molibdenofaktora (MoCD) typu A jest dziedzicznym, autosomalnie recesywnym zaburzeniem metabolicznym, bardzo rzadkim i zazwyczaj o początku noworodkowym. Jest spowodowany wariantami dwuallelicznymi w genie MOCS1, które blokują pierwszy etap syntezy molibdenofaktora. W rezultacie kilka enzymów zależnych od tego kofaktora zawodzi, w szczególności sulfitynooksydaza, prowadząc do akumulacji toksycznych metabolitów i ciężkich uszkodzeń neurologicznych.
Niedobór kofaktora molibdenowego typu A
Gen MOCS1 koduje białka niezbędne do utworzenia początkowego prekursora kofaktora molibdenu, cPMP. Ten kofaktor jest cząsteczką pomocniczą niezbędną do aktywności enzymów, takich jak oksydaza siarczynowa, ksantyno-oksydoreduktaza i oksydaza aldehydowa. Bez funkcjonalnego Moco enzymy te nie mogą przeprowadzać kluczowych reakcji detoksykacji i metabolizmu.
Niedobór MoCD typu A pojawia się, gdy patogenne warianty w genie MOCS1 uniemożliwiają produkcję cPMP. Główną konsekwencją jest utrata aktywności oksydazy siarczynowej, z nagromadzeniem siarczynu, S-sulfocysteiny i innych neurotoksycznych związków. Ta toksyczność preferencyjnie wpływa na ośrodkowy układ nerwowy i wyjaśnia drgawki, encefalopatię i wczesne pogorszenie neurologiczne. Choroba dziedziczona jest w sposób autosomalny recesywny, co oznacza, że osoba dotknięta chorobą musi odziedziczyć dwie zmienione kopie genu, po jednej od każdego rodzica. Jest to stan ultrarzadki, ze szacowanym częstością występowania bliską 1 na 100 000-200 000 żywych urodzeń, prawdopodobnie niedodiagnozowany ze względu na jego ciężkość i początkowe podobieństwo do encefalopatii hipoksyczno-niedotlenieniowej.
Symptomy
Początek zazwyczaj pojawia się w pierwszych dniach życia. Noworodki mogą wykazywać trudności w karmieniu, ostry płacz, hipotonię osiową, zwiększone napięcie w kończynach, oporne napady drgawkowe i postępującą encefalopatię. Obraz kliniczny może być mylony z hipoksją lub zamartwicą okołoporodową. Bez wczesnego leczenia uszkodzenie mózgu postępuje szybko i może prowadzić do ciężkiego opóźnienia rozwoju, nabytej mikrocefalii, zaburzeń widzenia i zgonu we wczesnym dzieciństwie. Rokowanie zależy w dużej mierze od szybkości rozpoczęcia specyficznego leczenia.
Zarządzanie chorobami
Leczenie należy rozpocząć pilnie przy podejrzeniu klinicznym lub biochemicznym. W przypadku niedoboru MoCD typu A istnieje specyficzne leczenie fosdenopteryną (Nulibry), która jest zamiennikiem cPMP, umożliwiając kontynuację syntezy kofaktora molibdenu; jej korzyść jest większa, gdy podaje się ją bardzo wcześnie, zanim uszkodzenie neurologiczne stanie się nieodwracalne. Ponadto wymagane jest kontrolowanie napadów padaczkowych, wsparcie żywieniowe i oddechowe w razie potrzeby, monitorowanie neurologiczne i metaboliczne oraz indywidualne środki w celu zmniejszenia obciążenia związkami siarki.
Analizowane geny
Bibliografia
Kumar A, Dejanovic B, Hetsch F, i inni. S-sulfocysteina/sygnalizacja zależna od receptora NMDA leży u podstaw neurodegeneracji w niedoborze kofaktora molibdenu. J Clin Invest. 2017 gru 1;127(12):4365-4378.
Misko AL, Liang Y, Kohl JB, i inni. Określenie spektrum fenotypowego niedoboru oksydazy siarczynowej i kofaktora molibdenu. Neurol Genet. 2020 lip 14;6(4):e486.
Stence NV, Coughlin CR 2nd, Fenton LZ, i inni. Charakterystyczny wzór ograniczonej dyfuzji u noworodka z niedoborem kofaktora molibdenu. Pediatr Radiol. 2013 lip;43(7):882-5.
Macaya A, Brunso L, Fernández-Castillo N, i inni. Niedobór kofaktora molibdenu objawiający się jako noworodkowa hiperrefleksja: badanie kliniczne, biochemiczne i genetyczne. Neuropediatrics. 2005 gru;36(6):389-94.
