Tyrozynemia typu II

Tyrozynemia typu II, znana również jako zespół Richnera-Hanharta, jest dziedzicznym zaburzeniem metabolicznym spowodowanym mutacjami w genie TAT. Niedobór enzymu aminotransferazy tyrozynowej prowadzi do gromadzenia się tyrozyny, co dotyka przede wszystkim oczu i skóry, a czasami również rozwoju umysłowego.

Tyrozynemia typu II jest chorobą genetyczną o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym, co oznacza, że jednostka musi odziedziczyć dwie zmienione kopie genu TAT, po jednej od każdego rodzica, aby rozwinąć patologię. Gen TAT koduje enzym aminotransferazę tyrozynową. Enzym ten jest pierwszym i kluczowym etapem w szlaku degradacji aminokwasu tyrozyny, podstawowego składnika białek, które pozyskujemy z diety. Gdy enzym ten jest niedoborowy, tyrozyna nie może być prawidłowo metabolizowana i gromadzi się w toksycznych ilościach we krwi i tkankach.

Ta akumulacja jest bezpośrednią przyczyną objawów choroby. Schorzenie to jest rzadkie, z szacowaną częstością występowania mniej niż 1 na 250 000 osób na całym świecie. Chociaż może dotyczyć osób dowolnego pochodzenia etnicznego, zaobserwowano większą częstość przypadków w populacjach pochodzenia arabskiego i śródziemnomorskiego, gdzie związki pokrewieństwa mogą być bardziej powszechne.

Główne objawy tyrozynemii typu II są oczne i skórne i zwykle objawiają się w młodym wieku. W pierwszym roku życia często występują objawy oczne, takie jak nadmierne łzawienie, zaczerwienienie, ból i wyraźna nadwrażliwość na światło (światłowstręt), spowodowane odkładaniem się kryształów tyrozyny w rogówce (keratitis pseudodendritica). Objawy skórne zazwyczaj rozwijają się po pierwszym roku życia i polegają na bolesnych i pogrubionych zmianach na dłoniach i podeszwach stóp (hiperkeratoza dłoniowo-podeszwowa). Około połowy nieleczonych przypadków może przebiegać z różnym stopniem niepełnosprawności intelektualnej.

Podstawowym filarem leczenia tyrozynemii typu II jest ścisła, dożywotnia kontrola dietetyczna. Leczenie polega na diecie o bardzo niskiej zawartości aminokwasów tyrozyny i fenyloalaniny (jest ona prekursorem tyrozyny w organizmie). Wiąże się to z eliminacją produktów bogatych w białko, takich jak mięso, nabiał i rośliny strączkowe, oraz ich zastąpieniem specjalnymi formułami metabolicznymi i produktami o niskiej zawartości białka. Wczesna diagnoza i leczenie są kluczowe, ponieważ dieta restrykcyjna okazała się bardzo skuteczna w zapobieganiu lub całkowitym odwracaniu zmian ocznych i skórnych, a także może zmniejszyć ryzyko uszkodzeń neurologicznych. W celu opanowania ciężkich zmian skórnych można rozważyć stosowanie doustnych retinoidów.