Kwas walproinowy (Działania niepożądane)
Kwas walproinowy (VPA), znany również jako walproinian sodu, walproinian magnezu lub po prostu walproinian, jest lekiem przeciwpadaczkowym i stabilizatorem nastroju stosowanym w leczeniu chorób takich jak padaczka czy choroba afektywna dwubiegunowa. VPA zwiększa poziom GABA w mózgu, zmniejsza poziom aminokwasów pobudzających i modyfikuje przewodnictwo potasowe.
Kwas walproinowy jest stosowany w leczeniu zaburzeń takich jak padaczka i choroba afektywna dwubiegunowa. Chociaż jest bardzo skuteczny w kontrolowaniu napadów, jego stosowanie musi być dokładnie monitorowane ze względu na możliwe skutki uboczne i interakcje z innymi lekami.
Jeśli chcesz poznać wszystkie substancje, które analizujemy w naszym teście DNA, zapoznaj się z sekcją dotyczącą zgodności farmakologicznej lub farmakogenetyki.
PRZECIWWSKAZANIA
Nadwrażliwość na walproinian sodu.
Ostre zapalenie wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, osobisty lub rodzinny wywiad ciężkiego zapalenia wątroby, porfiria wątrobowa, wcześniejsze lub obecne choroby wątroby i/lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub trzustki, zaburzenia metabolizmu aminokwasów rozgałęzionych lub cyklu mocznikowego, znane zaburzenia mitochondrialne spowodowane mutacjami w genie jądrowym kodującym mitochondrialny enzym polimerazę gamma, takie jak zespół Alpersa-Huttenlochera. Jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 roku życia, u których podejrzewa się zaburzenie związane z polimerazą gamma.
ŚRODKI OSTROŻNOŚCI
Niewydolność nerek. W toczniu rumieniowatym układowym ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Zgłaszano ciężką niewydolność wątroby, z maksymalnym ryzykiem u niemowląt i dzieci poniżej 3 roku życia z uszkodzeniem mózgu, opóźnieniem psychicznym lub chorobą metaboliczną lub genetyczną degeneracyjną: ocenić funkcję wątroby przed rozpoczęciem leczenia i monitorować ją okresowo przez pierwsze 6 miesięcy leczenia.
U dzieci poniżej 3 roku życia zaleca się monoterapię i należy unikać jednoczesnego stosowania z salicylanami ze względu na ryzyko toksyczności wątroby. Przerwać w przypadku zapalenia trzustki. Wykonać badania hematologiczne przed rozpoczęciem leczenia, przed zabiegiem chirurgicznym oraz w przypadku samoistnych siniaków lub krwawień.
Nie spożywać alkoholu. W przypadku podejrzenia niedoboru enzymów cyklu mocznikowego, wykonać badania metaboliczne.
Możliwy przyrost masy ciała na początku leczenia. Zmiany leczenia lub przerywanie stopniowo.
Nie podawać dziewczętom, kobietom w wieku dojrzewania, kobietom w wieku rozrodczym i ciężarnym, chyba że alternatywne leczenie jest nieskuteczne lub nietolerowane, ponieważ potencjał teratogenny i ryzyko rozwoju zaburzeń rozwojowych u dzieci w macicy są wysokie. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji, a ryzyko w przypadku ciąży należy im wyjaśnić. Jeśli dojdzie do ciąży, należy ocenić korzyści i ryzyko kontynuacji leczenia, rozważając inne alternatywy terapeutyczne.
Monitorować pojawienie się objawów myśli i zachowań samobójczych.
U pacjentów, u których podejrzewa się lub stwierdza chorobę mitochondrialną (możliwe jest wywołanie lub nasilenie objawów klinicznych tych podstawowych chorób mitochondrialnych spowodowanych mutacjami mitochondrialnego DNA, a także genu jądrowego kodującego polimerazę gamma) należy przeprowadzić badania mutacji polimerazy gamma zgodnie z aktualną praktyką kliniczną w celu diagnostycznej oceny tych zaburzeń.
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
Kwas walproinowy może powodować anemię, małopłytkowość, przyrost masy ciała, drżenie, zaburzenia pozapiramidowe, osłupienie, senność, drgawki, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs, zawroty głowy po wstrzyknięciu, głuchotę, nudności, ból brzucha, biegunkę, nadwrażliwość, łysienie (przejściowe, zależne od dawki), hiponatremię, krwotok, uszkodzenie wątroby, bolesne miesiączkowanie, stan splątania, agresję, pobudzenie i zaburzenia uwagi. W niektórych przypadkach może wystąpić upośledzenie funkcji poznawczych, szczególnie podczas długotrwałego leczenia.
INTERAKCJE LEKOWE
VPA nasila działanie neuroleptyków, IMAO, leków przeciwdepresyjnych i benzodiazepin.
Przyjmowanie VPA zwiększa stężenie w osoczu fenobarbitalu, wolnej fenytoiny, prymidonu, karbamazepiny, lamotryginy, zydowudyny, nimodypiny i etosuksymidu.
Stężenia kwasu walproinowego w surowicy są zmniejszane przez: fenytoinę, fenobarbital, karbamazepinę i karbapenemy.
Stężenia kwasu walproinowego w surowicy są zwiększane przez: felbamat, cymetydynę, fluoksetynę i erytromycynę.
VPA zmniejsza klirens felbamatu. Istnieje ryzyko krwawienia w przypadku jednoczesnego przepisywania z lekami przeciwzakrzepowymi i ASA.
Antybiotyk meflochina jest przeciwwskazany do stosowania z kwasem walproinowym ze względu na ryzyko drgawek, co może pogorszyć stan pacjenta.
Toksyczność wątroby nasila się pod wpływem alkoholu.
Dostosuj dawkę, jeśli jest przepisywany w połączeniu z ryfampicyną.
Ryzyko encefalopatii i/lub hiperamonemii w przypadku jednoczesnego przyjmowania z topiramatem.
VPA zwiększa ekspozycję na propofol, dlatego zaleca się zmniejszenie dawki propofolu podczas leczenia walproinianem.
Przyjmowanie VPA może prowadzić do fałszywie pozytywnych wyników w testach wydalania ciał ketonowych.
NAZWY HANDLOWE
- Depakine®
- Kwas walproinowy
Analizowane geny
Bibliografia
Harju T, Hurme-Niiranen A, Suo-Palosaari M, et al. DNA polymerase gamma variants and hepatotoxicity during maintenance therapy of childhood acute lymphoblastic leukemia: is there a causal relationship? Pharmacogenomics J. 2023 Sep;23(5):105-111.
Saneto RP, Lee IC, Koenig MK, et al. POLG DNA testing as an emerging standard of care before instituting valproic acid therapy for pediatric seizure disorders. Seizure. 2010 Apr;19(3):140-6.
Sitarz KS, Elliott HR, Karaman BS, et al.Valproic acid triggers increased mitochondrial biogenesis in POLG-deficient fibroblasts. Mol Genet Metab. 2014 May;112(1):57-63.
Stewart JD, Horvath R, Baruffini E, et al. Polymerase γ gene POLG determines the risk of sodium valproate-induced liver toxicity. Hepatology. 2010 Nov;52(5):1791-6.
