Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) (Działania niepożądane)
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) to klasa powszechnie stosowanych leków przeciwdepresyjnych, które mają ten sam mechanizm działania: hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (substancji neuroprzekaźnikowej w mózgu, która powoduje zmiany w różnych zaburzeniach psychicznych, w tym w depresji).
Są to skuteczne leki i mają dobry profil bezpieczeństwa, z mniejszym wpływem na inne neuroprzekaźniki niż inne leki przeciwdepresyjne, dlatego nazywane są "selektywnymi". Ogólnie rzecz biorąc, oznacza to mniej działań niepożądanych i ułatwia kontynuowanie leczenia.
Od 20 do 70% osób przyjmujących SSRI doświadcza skutków ubocznych w postaci dysfunkcji seksualnych. Choroba podstawowa, na którą przepisano leczenie (depresja i inne zaburzenia psychiczne) może również mieć wpływ na funkcje seksualne, co dodatkowo utrudnia ocenę SSRI jako odpowiedzialnych środków. Ponadto częstotliwość występowania tych działań niepożądanych jest prawdopodobnie niedoszacowana, ponieważ nie wszyscy pacjenci zgłaszają te powikłania.
Do najczęstszych działań niepożądanych należą niski popęd seksualny, niezdolność do wytrysku lub opóźniony wytrysk oraz anorgazmia (niezdolność do osiągnięcia orgazmu podczas stosunku). Takie skutki mogą być związane z samym przepisanym lekiem, jak również z przyjętą dawką. Dlatego u niektórych pacjentów podejmowane są próby złagodzenia skutków poprzez zmniejszenie dawki lub zmianę leku przeciwdepresyjnego. Ponadto w niektórych przypadkach u pacjentów rozwija się tolerancja na lek, a objawy dysfunkcji seksualnych wydają się przejściowe; objawy te mają tendencję do zanikania lub zmniejszania się po rozwinięciu tolerancji na lek.
NAZWY HANDLOWE
- Celexa®
- Lexapro
- Prozac
- Paxil
- Zoloft ®
Analizowane geny
Bibliografia
Bishop JR, Moline J, Ellingrod VL, et al.Serotonin 2A -1438 G/A and G-protein Beta3 subunit C825T polymorphisms in patients with depression and SSRI-associated sexual side-effects. Neuropsychopharmacology. 2006 Oct;31(10):2281-8.
Radosavljevic M, Svob Strac D, Jancic J, Samardzic J.The Role of Pharmacogenetics in Personalizing the Antidepressant and Anxiolytic Therapy. Genes (Basel). 2023 May 16;14(5):1095.
Wan YS, Zhai XJ, Tan HA, et al.Associations between the 1438A/G, 102T/C, and rs7997012G/A polymorphisms of HTR2A and the safety and efficacy of antidepressants in depression: a meta-analysis. Pharmacogenomics J. 2021 Apr;21(2):200-215.
Zięba A, Matosiuk D, Kaczor AA.The Role of Genetics in the Development and Pharmacotherapy of Depression and Its Impact on Drug Discovery. Int J Mol Sci. 2023 Feb 2;24(3):2946.
