Tioguanina, Azatiopryna, Merkaptopuryna (Dawkowanie)

Rodzina tiopuryn obejmuje leki z grupy antagonistów metabolizmu puryn, szeroko stosowane w leczeniu chorób autoimmunologicznych i niektórych typów nowotworów. W ich metabolizmie uczestniczy metylotransferaza tiopurynowa, kodowana przez gen TPMT, dlatego znajomość profilu metabolizera może być przydatna do prawidłowego dostosowania dawki, a tym samym uniknięcia pojawienia się niepożądanych działań niepożądanych.

Metylotransferaza tiopurynowa (TPMT) jest białkiem obecnym w organizmie w celu metabolizowania tiopuryn, substancji odgrywających istotną rolę w regulacji układu immunologicznego oraz w leczeniu różnorodnych chorób krwi, układu autoimmunologicznego czy niektórych nowotworów. Do tiopuryn zalicza się azatioprynę (AZA) i jej pochodną 6-merkaptopurynę, które są podawane jako leki zwalczające te schorzenia, a metylotransferaza tiopurynowa (TPMT) jest głównym enzymem metabolizującym.

Obecność TPMT w organizmie, zarówno jej poziom, jak i odpowiednia funkcjonalność, jest regulowana przez specyficzne geny, które są zaangażowane w jej prawidłową syntezę. Istnieją różne mutacje w genach skutkujące niedoborem TPMT. Zaburzenie to jest zazwyczaj dziedziczone autosomalnie recesywnie, tzn. oboje rodzice są bezobjawowymi nosicielami danej mutacji i przekazują zmutowany gen swoim dzieciom. Te z kolei dziedziczą niedobór TPMT.

AZATHIOPRINE

Azatiopryna to lek immunosupresyjny będący pochodną merkaptopuryny, która jest metabolicznym antagonistą puryn. Jest preferencyjnie stosowany w chorobach autoimmunologicznych z niewystarczającą odpowiedzią na kortykoidy, jak również w zapobieganiu odrzucania przeszczepów narządów u pacjentów (skojarzonych z innymi lekami immunosupresyjnymi). Najważniejsze działania wtórne azatiopryny to depresja rdzenia, nietolerancja przewodu pokarmowego i hepatotoksyczność. Należy go stosować ostrożnie u pacjentów, którzy mają podagrę lub zakażenia bakteryjne. Należy okresowo wykonywać kontrole hematologiczne i biochemiczne.

IMPLIKACJE KLINICZNE

Gdy dochodzi do nieprawidłowego działania wspomnianych genów, może to prowadzić do niedoboru TPMT, a wraz z nim do nieprawidłowego metabolizmu tiopuryn. U większości osób niedobór ten nie pociąga za sobą żadnych problemów zdrowotnych, ponieważ leczenie azatiopryną lub 6-merkaptopuryną nie jest częste. Niemniej jednak osoby, które otrzymują wspomniane leki i mają niedobór TPMT, wolniej metabolizują te leki i mogą doświadczać bardziej nieregularnych reakcji i większej ilości działań niepożądanych. Niektóre z nich obejmują nudności i wzrost transaminaz, oprócz innych, które są bardziej poważne, takie jak supresja rdzenia (niezdolność do wytwarzania nowych komórek krwi).



Analizowane geny

NUDT15 TPMT

Bibliografia

Dai Z, Papp AC, Wang D, Hampel H, Sadee W. Genotyping panel for assessing response to cancer chemotherapy. BMC Med Genomics, 2008; 1(1):24.

Hawwa AF, Millership JS, Collier PS, Vandenbroeck K, McCarthy A, Dempsey S, et al. Pharmacogenomic studies of the anticancer and immunosuppressive thiopurines mercaptopurine and azathioprine. Br J Clin Pharmacol, 2008; 66(4):517-28.

Stocco G, Cheok M, Crews K, Dervieux T, French D, Pei D, et al. Genetic Polymorphism of Inosine Triphosphate Pyrophosphatase Is a Determinant of Mercaptopurine Metabolism and Toxicity During Treatment for Acute Lymphoblastic Leukemia. Clin Pharmacol Ther, 2009; 85(2):164-72.

Relling M V, Gardner EE, Sandborn WJ, Schmiegelow K, Pui C-H, Yee SW, et al. Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium Guidelines for Thiopurine Methyltransferase Genotype and Thiopurine Dosing: 2013 Update. Clin Pharmacol Ther, 2013; 93(4):324-5.

Dean L. Azathioprine Therapy and TPMT Genotype. Medical Genetics Summaries. 2012.

Dickson AL, Daniel LL, Zanussi J, et al. TPMT and NUDT15 Variants Predict Discontinuation of Azathioprine for Myelotoxicity in Patients with Inflammatory Disease: Real-World Clinical Results. Clin Pharmacol Ther. 2022;111(1):263-271. .

Tamm R, Oselin K, Kallassalu K, et al . Thiopurine S-methyltransferase (TPMT) pharmacogenetics: three new mutations and haplotype analysis in the Estonian population. Clin Chem Lab Med. 2008;46(7):974-979.

Relling MV, Schwab M, Whirl-Carrillo M, et al . Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium Guideline for Thiopurine Dosing Based on TPMT and NUDT15 Genotypes: 2018 Update. Clin Pharmacol Ther. 2019;105(5):1095-1105. .

Nie robiłaś jeszcze testu DNA?

Zrób sobie badanie genetyczne i dowiedz się wszystkiego o sobie.

starter
Test DNA Starter

Pochodzenie, Cechy i Wellness

Kup
starter
Test DNA Advanced

Zdrowie, Pochodzenie, Cechy i Wellness

Kup
Test DNA, którego szukałeś
Kup