Warfaryna (Działania niepożądane)
Warfaryna jest doustnym lekiem przeciwzakrzepowym z grupy antagonistów witaminy K. Hamuje syntezę w wątrobie aktywnych czynników krzepnięcia II, VII, IX i X poprzez inhibicję gamma-karboksylacji białek prekursorowych zależnej od witaminy K.
PRZECIWWSKAZANIA
Warfaryna jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:
Nadwrażliwość.
Ciąża.
Brak współpracy ze strony pacjenta.
Skazy krwotoczne i/lub dyskrazje krwi. Zmiany organiczne podatne na krwawienie. Niedawne lub planowane interwencje chirurgiczne na OUN, zabiegi okulistyczne lub zabiegi odsłaniające duże powierzchnie tkankowe.
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy lub krwawienia z przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego lub oddechowego, krwawienia mózgowo-naczyniowe, zapalenie osierdzia, płyn w osierdziu, podostre bakteryjne zapalenie wsierdzia.
Ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężkie uszkodzenia miąższu wątroby i nerek. Wzrost aktywności fibrynolitycznej.
Wysokie dawki NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne), mikonazol (podawany ogólnie i w postaci żelu do jamy ustnej), fenylbutazon (podawany ogólnie), wysokie dawki ASA i innych salicylanów.
ŚRODKI OSTROŻNOŚCI
Należy zachować ostrożność podczas przepisywania warfaryny w następujących sytuacjach:
W przypadku ryzyka krwawienia, martwicy (jeśli występuje, należy zastąpić heparyną), uwalniania zatorów lub blaszek miażdżycowych.
Umiarkowana do ciężkiej niewydolność nerek, umiarkowana do ciężkiej niewydolność wątroby, umiarkowane do ciężkie nadciśnienie tętnicze, choroby zakaźne lub zaburzenia flory jelitowej, cewniki, niedobór odpowiedzi przeciwzakrzepowej pośredniczonej przez białko C lub jego kofaktor, białko S (ryzyko martwicy tkanek); monitorować INR (z angielskiego, International Normalized Ratio of Warfarin).
Brak danych potwierdzających stosowanie u dzieci, przerwać leczenie w przypadku wystąpienia kalcyfilaksji (większe ryzyko w zaawansowanej chorobie nerek w trakcie dializy).
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
Krwawienia w dowolnym narządzie.
INTERAKCJE FARMACEUTYCZNE
Działanie warfaryny jest hamowane przez: induktory enzymatyczne (aminoglutetymid, karbamazepina, fenazon, gryzeofulwina, fenobarbital, sekobarbital, ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny), leki zmniejszające jej wchłanianie (sukralfat, kwas askorbinowy), witaminę K, żeń-szeń i produkty bogate w witaminę K (zboża, brokuły, kapusta, marchew, podroby drobiowe).
Działanie warfaryny jest wzmacniane przez:
- Inhibitory enzymatyczne (allopurynol, dekstropropoksyfen, tramadol, amiodaron, ciprofloksacyna, klarytromycyna, erytromycyna, norfloksacyna, ofloksacyna, pefloksacyna, chloramfenikol, cymetydyna, omeprazol, ranitydyna, cyzapryd, disulfiram, fluwastatyna, low
- Leki wypierające ją z wiązania z białkami osocza (kwas etakrynowy, kwas nalidyksowy, diklofenak, fenylbutazon, feprazona, ibuprofen, ketoprofen, kwas mefenamowy, sulindak, benziodaron, bikalutamid, karnityna, gemfibrozyl, hydrat
- Zmniejszona dostępność witaminy K (lewotyroksyna, neomycyna, cefamandol, klofibrat, stanozolol).
- Leki zmniejszające syntezę czynników krzepnięcia (danazol, paracetamol, chinidyna, chinina, witamina E, etanol).
- ASA, diflunisal.
- Doksycyklina, tetracyklina (hipoprotrombinemiczne).
- Klindamycyna: może zwiększać aktywność przeciwzakrzepową z nasileniem wartości wskaźników krzepnięcia (PT – czas protrombinowy/INR) i/lub krwawienia.
- Inne: benzbromaron, propranolol, piracetam.
Warfaryna wydłuża czas protrombinowy w przypadku jednoczesnego stosowania z: sulfametoksazolem, flutamidem.
Warfaryna skraca czas protrombinowy w przypadku stosowania z: chlortalidonem, spironolaktonem.
Działanie przeciwzakrzepowe warfaryny może być zmienne w zależności od przyjmowanych: doustnych środków antykoncepcyjnych, fenytoiny, dizopiramidu, cholestyraminy.
MARKI HANDLOWE
- Coumadin ®
- Aldocumar ®
- Jantoven ®
Analizowane geny
Bibliografia
Kawai VK, Cunningham A, Vear SI, et al. Genotype and risk of major bleeding during warfarin treatment. Pharmacogenomics. 2014 Dec;15(16):1973-83.
Patel S, Singh R, Preuss CV, et al. Warfarin. 2023 Mar 24. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan–. PMID: 29261922.
Wadelius M, Chen LY, Lindh JD, et al. The largest prospective warfarin-treated cohort supports genetic forecasting. Blood. 2009 Jan 22;113(4):784-92.
