Bipolaire stoornis

Bipolaire stoornis is een geestelijke aandoening die wordt gekenmerkt door extreme stemmingswisselingen die invloed hebben op de stemming, het denken, het gedrag en het vermogen om dagelijkse activiteiten uit te voeren. Het kan maanden of jaren duren in episodes, waarbij kalmte en normaal gedrag worden afgewisseld met manische en depressieve episodes. Volgens de WHO heeft het wereldwijd 45 miljoen mensen getroffen en is het de zesde belangrijkste oorzaak van handicap ter wereld.

De oorzaak is biologisch en genetisch van aard. Het limbisch systeem is verantwoordelijk voor het reguleren van emoties en het handhaven van een stabiele gemoedstoestand in overeenstemming met de omstandigheden. Bij mensen met een bipolaire stoornis functioneert het limbisch systeem niet goed, waardoor abrupte stemmingsveranderingen zonder duidelijke redenen ontstaan.

Bovendien zijn er verschillende risicofactoren die kunnen bijdragen aan het uitlokken van de ziekte:

• Familiegeschiedenis. Bipolaire stoornis heeft een sterke genetische basis, waardoor het risico aanzienlijk toeneemt als er directe verwanten zijn die zijn aangetast.
• Druggebruik zoals cannabis of cocaïne.
• Bepaalde medicijnen, zoals corticosteroïden, kunnen episodes uitlokken bij kwetsbare personen.
• Bevalling en postpartum. Bij sommige vrouwen kunnen ze als triggers fungeren. Bovendien zijn vrouwen die kwetsbaar zijn of gediagnosticeerd zijn met een bipolaire stoornis vatbaarder voor postnatale depressie.
• Stoppen met medicatie. Dit is de belangrijkste risicofactor en oorzaak van terugval bij mensen met een bipolaire stoornis.

Bipolaire stoornis wordt gekenmerkt door de afwisseling van manische episodes met depressieve episodes van variabele duur. Elke fase wordt gekenmerkt door verschillende aspecten, hoewel de manifestaties van persoon tot persoon sterk kunnen variëren.

De manische fase wordt gekenmerkt door:

• Abnormale episodes van optimisme, nervositeit of spanning.
• Agitatie, verhoogde activiteit of energie.
• Overdreven gevoel van welzijn.
• Verminderde behoefte aan slaap.
• Impulsieve gedragingen en gebrek aan zelfbeheersing.
• Afleiding.

De depressieve fase kan daarentegen de volgende symptomen omvatten:

• Verdriet of een sombere gemoedstoestand.
• Moeilijkheden met concentreren.
• Voedingsproblemen, verlies van eetlust en gewichtsverlies.
• Vermoeidheid en uitputting.
• Gevoelens van waardeloosheid of schuld.
• Verlies van plezier in activiteiten die ooit genoten werden.
• Verlies van zelfvertrouwen.
• Gedachten aan de dood of zelfmoord.
• Moeite met inslapen of te veel slapen.
• Afstand nemen van vrienden of activiteiten die ooit genoten werden.

Beide fasen kunnen duidelijke moeilijkheden veroorzaken bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten zoals werk, school, sociale activiteiten of relaties.

Er is geen effectieve manier om bipolaire stoornissen te voorkomen. Vroegtijdige therapeutische interventie kan echter helpen om te voorkomen dat de aandoening verergert en kan zorgen voor een goede kwaliteit van leven.

Als u de diagnose bipolaire stoornis heeft gekregen of als u een directe verwant heeft die is aangetast, is het belangrijk om het volgende in gedachten te houden:

• Let op waarschuwingssignalen. Vroegtijdige behandeling van symptomen kan helpen om hun effecten te minimaliseren.
• Vermijd drugs en alcohol.
• Handhaaf een goede slaap hygiëne.
• Neem medicijnen op de juiste manier in. Het stoppen met de behandeling of het verlagen van de dosis kan nieuwe episodes uitlokken.