Multipel myeloom

Multipel myeloom is een type kanker dat ontstaat in het beenmerg, specifiek in plasmacellen, een type witte bloedcel dat gespecialiseerd is in de productie van antilichamen. Het vertegenwoordigt 10% van de hematologische kankers.

Bij multipel myeloom hopen kankercellen zich op en verdringen ze gezonde cellen. Bovendien produceren aberrante plasmacellen, in plaats van nuttige antistoffen, abnormale eiwitten (M-eiwit) die complicaties kunnen veroorzaken. De cellen worden kankerverwekkend door de aanwezigheid van veranderingen in hun genetisch materiaal, maar de oorzaken van multipel myeloom zijn niet helemaal duidelijk.

Er zijn echter bepaalde factoren die het risico op het krijgen van de aandoening kunnen verhogen:

• Geavanceerde leeftijd en geslacht. Het risico neemt aanzienlijk toe met de leeftijd, vooral vanaf 65 jaar. Bovendien komt het vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
• Etnische afkomst. De incidentie van de ziekte is hoger bij mensen van Afrikaanse afkomst.
• Familiegeschiedenis van monoklonale gammopathie van onzekere betekenis. Dit is een relatief goedaardige ziekte die, net als multipel myeloom, wordt gekenmerkt door een toename van M-eiwit.

De symptomen van multipel myeloom zijn het gevolg van de ongecontroleerde proliferatie van een kloon van plasmacellen (antilichaamproducerende cellen) in het beenmerg. Hoewel sommige patiënten mogelijk geen symptomen vertonen, zijn de meest voorkomende als volgt:

• Botproblemen zoals pijn, vaker in de rug, heupen en schedel, zwakte en zelfs fracturen.
• Laag aantal bloedcellen, vooral rode bloedcellen (anemie), leukopenie en/of trombocytopenie.
• Verhoogde calciumspiegels in het bloed die zich kunnen manifesteren als overmatige dorst (polydipsie), polyurie, nierproblemen, constipatie, verlies van eetlust en/of buikpijn, onder anderen.
• Aantasting van het zenuwstelsel die zich kan uiten in rugpijn, gevoelloosheid, spierzwakte, verwarring of duizeligheid.
• Nierschade door de ophoping van M-eiwit, wat kan worden geassocieerd met zwakte, jeuk of zwelling.
• Terugkerende infecties. De afname van immuuncellen (leukocyten) zorgt ervoor dat mensen met multipel myeloom vaker ziek worden en slechter reageren op behandelingen.

Voor bepaalde soorten kanker zijn risicofactoren bekend die de meeste gevallen verklaren. Voor andere zijn er technieken voor vroege opsporing die behandelingen mogelijk maken voordat ze invasieve kankers worden. In het geval van multipel myeloom zijn echter maar weinig gevallen gerelateerd aan te vermijden factoren, waardoor de preventie ervan zeer moeilijk is.

Multipel myeloom begint als een monoklonale gammopathie van onzekere betekenis of een botplasmocytoma, maar op dit moment is de manier om de voortgang naar multipel myeloom te voorkomen onbekend.