Het bestaat uit de dood van hartweefsel (myocard) door een verstopping van de kransslagaders, die zuurstof aanvoeren, door verschillende oorzaken. Momenteel wordt de leeftijdsgestandaardiseerde incidentie geschat op 276 gevallen per 100.000 individuen, en het is de belangrijkste oorzaak van overlijden en invaliditeit in de algemene bevolking.
Myocard infarct
De acute, tijdelijke afsluiting van een of meer kransslagaders die het hart van bloed en voedingsstoffen voorzien, kan een acuut myocardinfarct veroorzaken door zuurstoftekort (ischemie). Afhankelijk van het getroffen gebied kan de hartfunctie meer of minder worden aangetast. Deze arteriële afsluiting kan verschillende oorzaken hebben.
- De meeste hartaanvallen worden veroorzaakt door het scheuren van cholesterolafzettingen of plaques op de wanden van de slagaders, die hun diameter geleidelijk vernauwen, een proces dat bekend staat als atherosclerose. Tijdens een hartaanval kan een plaque scheuren, waardoor cholesterol en andere stoffen vrijkomen in de bloedbaan, waardoor zich op de plaats van de scheur een stolsel vormt dat de bloedstroom kan blokkeren.
- Deze verstopping van de kransslagaders kan ook worden veroorzaakt door een luchtbel (embolie) die vast komt te zitten in een kransslagader.
- Een andere oorzaak is een spasme of samentrekking van de kransslagaders, waardoor de bloedstroom naar een deel van de hartspier wordt afgesloten. Roken of drugsgebruik kan een mogelijk fatale spasme veroorzaken.
Een familiegeschiedenis van een hartinfarct, vooral op jonge leeftijd (voor mannen onder de 55 en vrouwen onder de 65), vormt een belangrijke genetische factor voor het risico op een hartinfarct. Er zijn echter ook andere factoren die bijdragen aan het ontstaan van een van deze oorzaken:
- Leeftijd. Mannen vanaf 45 jaar en vrouwen vanaf 55 jaar.
- Roken en langdurige blootstelling aan passief roken.
- Hoge bloeddruk kan de kransslagaders beschadigen. Wanneer dit gepaard gaat met obesitas, hoge cholesterolwaarden of diabetes, ook wel bekend als het metabool syndroom, neemt het risico nog verder toe.
- Hoge niveaus van totaal cholesterol of LDL of triglyceriden verhogen het risico op een hartaanval, terwijl hoge HDL-niveaus het risico kunnen verlagen.
- Obesitas wordt geassocieerd met een hoog cholesterolgehalte in het bloed, hoge triglyceridenwaarden, hoge bloeddruk en diabetes.
- Diabetes type I of type II verhoogt het risico op een hartaanval.
- Een inactieve levensstijl draagt bij aan een hoog cholesterolgehalte in het bloed, obesitas en zelfs hoge bloeddruk.
- Stress.
- Het gebruik van illegale stimulerende middelen zoals cocaïne of amfetaminen kan een spasme van de kransslagaders veroorzaken.
Symptomen
Niet iedereen die een hartaanval heeft, ervaart dezelfde symptomen of met dezelfde ernst, en sommige mensen hebben misschien helemaal geen symptomen. Daarnaast kan een hartaanval soms plotseling optreden, maar wordt deze vaak geassocieerd met waarschuwingssignalen en symptomen in de uren, dagen of weken ervoor. De volgende zijn de meest voorkomende symptomen van een hartinfarct:
- Druk, volheid, beklemming, hevige pijn of ongemak in het midden van de borst die langer dan een paar minuten aanhoudt en zich kan uitbreiden naar de schouders, nek, armen of kaak.
- Borstpijn die erger wordt of niet verbetert met rust, en die gepaard kan gaan met zweten, koude en klamme huid, bleekheid, kortademigheid, misselijkheid of braken, duizeligheid of flauwvallen, onverklaarbare zwakte of vermoeidheid, snelle of onregelmatige hartslag.
Hoewel pijn op de borst het belangrijkste teken is, kan het worden verward met andere aandoeningen zoals indigestie, pleuritis, longontsteking of brandend maagzuur.
Preventie
Het verminderen of beperken van risicofactoren kan het optreden van een hartinfarct uitstellen en de ernst ervan verminderen als het optreedt:
- Stoppen met roken. Roken beschadigt en vernauwt de bloedvaten, waardoor het risico op coronaire hartziekten toeneemt. Vermijd passief roken.
- Volg een dieet dat arm is aan vetten, cholesterol, zout en suikers, inclusief fruit, groenten, vis en omega-3-vetzuren.
- Gewicht verliezen, regelmatig bewegen en een actieve levensstijl behouden.
- Beperk de alcoholinname.
- Vermijd stress.
- Controleer regelmatig en voorkom hoge bloeddruk, verhoogde cholesterolwaarden en diabetes.
Aantal waargenomen varianten
13,5 miljoen varianten
Aantal risicoloci
89 loci
Geanalyseerde genen
Bibliografie
Shah ASV et al. Klinische belasting, impact van risicofactoren en uitkomsten na myocardinfarct en beroerte: A 25-year individual patient level linkage study. Lancet Reg Health Eur. 2021;7:100141.
Johns Hopkins Medicine Institute. Hartaanval [april 2022]
Ojha N et al. Myocardiaal infarct [april 2022]
Hartiala JA et al. Genoomwijde analyse identificeert nieuwe vatbaarheidsloci voor myocardinfarct. European Heart Journal. 2021 Mar;42(9):919-933.
