Osteoporose

Het is het resultaat van het verlies van botmassa en de progressieve verandering in de botstructuur, die een grotere verhouding van gaten dan van het eigen weefsel met zich meebrengt. Dit zal leiden tot een grotere kwetsbaarheid en vatbaarheid voor breuken, vaak van de heup, de wervelkolom en de pols. Het is een van de meest voorkomende aandoeningen ter wereld, met een prevalentie van bijna 18,3 %.

De botten zijn in een constante staat van vernieuwing. Tijdens de jeugd ontwikkelt nieuw bot zich sneller dan het afbreekt, wat leidt tot een toename van de botmassa. Maar naarmate men ouder wordt, gaat de botmassa sneller verloren dan dat deze wordt aangemaakt. Op basis hiervan zal de ontwikkeling van osteoporose afhankelijk zijn van, onder andere, de maximale botmassa die is bereikt, die deels wordt bepaald door erfelijke componenten en door de etnische groep. Daarnaast zijn er verschillende andere categorieën van risicofactoren die de kans op het ontwikkelen van osteoporose kunnen beïnvloeden:

Niet-modificeerbare factoren:

• Geavanceerde leeftijd. Hoewel het ook op jongere leeftijd kan voorkomen.
• Geslacht. Vrouwen zijn veel kwetsbaarder, vooral wanneer de oestrogeenspiegels dalen: bij vroege menopauze of een hysterectomie, vooral als de eierstokken ook worden verwijderd, in beide gevallen vooral als dit voor de leeftijd van 45 jaar gebeurt, ook door afwezigheid van menstruatie gedurende meer dan 6 maanden als gevolg van overmatige lichaamsbeweging of een overdreven dieet.
• Niveaus van bepaalde hormonen. Geslachtshormonen, specifiek oestrogeen bij vrouwen met menopauze of hormonale behandeling voor oestrogeendepent kanker, of testosteron bij mannen die worden behandeld voor prostaatkanker. Hyperthyreoïdie of een overschot aan schildklierhormoon in de behandeling van hypothyreoïdie. Hyperactiviteit van de bijschildklieren en bijnierschors.
• Aziatische of niet-Hispanische Kaukasische etnische oorsprong.
• Kleine botstructuur als gevolg van de beschikbaarheid van minder botmassa.
• Vorige fracturen door lichte verwondingen, vooral na de leeftijd van 50 jaar, of een familiegeschiedenis, vooral als er heupfracturen zijn.

Modificeerbare factoren:

• Eetstoornissen zoals anorexia nervosa en boulimia die de voedselinname beperken, evenals gastro-intestinale chirurgie die de beschikbare oppervlakte voor voedingsabsorptie beperkt.
• Roken en overmatig alcoholgebruik.
• Lage calcium- en vitamine D-niveaus, verkregen uit het dieet vanaf de adolescentie of inadequate absorptie.
• Een sedentair levensstijl of immobiliteit, zoals langdurig bedrust.

Andere botziekten:

• Endocriene aandoeningen: hyperthyreoïdie, hyperparathyreoïdie, het syndroom van Cushing, enz.
• Ontstekingsartritis, inflammatoire darmaandoeningen, coeliakie, nier- of leverziekten, neoplasieën, enz.

Medicijngebruik:

Langdurige glucocorticoïden, heparine, anticonvulsiva, immunosuppressiva, antineoplastische middelen.

Normaal gesproken zijn er in de vroege stadia geen symptomen. Zodra de botten verzwakt zijn, kunnen de volgende tekenen en symptomen optreden:

• Pijn in de rug, veroorzaakt door een gebroken of ingedrukte wervel.
• Verlies van lengte in de loop van de tijd.
• Een gebogen houding.
• Pijnlijke gewrichten of stijfheid.
• Een bot dat veel gemakkelijker breekt dan verwacht, bijvoorbeeld na een lichte verwonding.

Levensstijlveranderingen die verband houden met voeding en lichaamsbeweging zijn de meest aanbevolen maatregelen voor de preventie van osteoporose:

• Zorg voor een adequate calciumopname, hetzij via voeding (zuivelproducten, donkergroene bladgroenten, noten, sinaasappelsap) of indien nodig via supplementen. Tussen de 18 en 50 jaar, 1000 milligram per dag. Deze hoeveelheid stijgt naar 1200 milligram voor vrouwen vanaf 50 jaar en mannen vanaf 70 jaar. Het wordt aanbevolen om 2000 milligram per dag voor mensen ouder dan 50 niet te overschrijden.
• Zorg voor een adequate vitamine D-inname die nodig is om de calciumabsorptie te bevorderen. Het wordt verkregen uit blootstelling aan zonlicht, voedingsmiddelen zoals vette vis, rood vlees, eidooiers en lever. De aanbevolen inname is minimaal 600 IE per dag en vanaf 70 jaar 800 IE per dag. Indien nodig kunnen supplementen worden gebruikt.
• Stoppen met roken en het beperken van alcoholgebruik.
• Regelmatig lichamelijke oefening doen gedurende ten minste 30 minuten per dag, inclusief krachttraining om de botten en spieren te versterken en botverlies te vertragen. Oefeningen die het evenwicht verbeteren, kunnen helpen om vallen te voorkomen.
• Pogingen doen om strategieën te plannen om vallen zoveel mogelijk te vermijden.