Congenitaal nefróticosyndroom type 1 is een ernstige erfelijke nieraandoening, autosomaal recessief overerfd, veroorzaakt door biallelische varianten in het NPHS1-gen. Dit gen codeert voor nefrine, een essentieel eiwit van het spleetdiafragma van de podocyten. De aantasting ervan compromitteert de glomerulaire filtratiebarrière en veroorzaakt massaal eiwitverlies via de urine vanaf de geboorte of de eerste levensmaanden.
Aangeboren nefrotisch syndroom type 1
Het NPHS1-gen levert de instructies voor de productie van het nefrine-eiwit, een cruciaal structureel component van het diafragma (slit diaphragm), de gespecialiseerde verbinding die podocyten in de nierglomeruli met elkaar verbindt. Deze structuur maakt deel uit van de filtratiebarrière van de nier en laat water en kleine moleculen door naar de urine, terwijl belangrijke plasmaproteïnen zoals albumine worden vastgehouden.
Wanneer er pathogene varianten in NPHS1 bestaan, is nefrine defect, onstabiel of afwezig, waardoor de glomerulaire barrière abnormaal permeabel wordt. Dit resulteert in massale proteïnurie, hypoalbuminemie, oedeem en een risico op infectieuze, thrombotische en nutritionele complicaties. De ziekte wordt geërfd met een autosomaal recessief patroon, wat betekent dat de getroffen persoon een gemuteerde kopie van het gen van elke ouder moet erven. De klassieke vorm staat ook bekend als congenitaal nefrotisch syndroom van het Finse type, vanwege de hogere frequentie ervan in Finland door founder varianten, hoewel NPHS1 ziekte kan veroorzaken in elke populatie.
Symptomen
Het begin is meestal prenataal, neonaal of gedurende de eerste drie levensmaanden. De belangrijkste tekenen zijn massale proteïnurie, uitgesproken hypoalbuminemie en gegeneraliseerd oedeem, dat gepaard kan gaan met een laag geboortegewicht, groeivertraging, terugkerende infecties door verlies van immunoglobulinen en trombose-episoden door verlies van antistollingsproteïnen. Een vergrote placenta, premature geboorte, secundaire hypothyreoïdie en moeite met het handhaven van een adequate voedingsstatus kunnen ook worden waargenomen. Zonder gespecialiseerde behandeling vordert de ziekte gedurende de kindertijd tot terminale nierziekte.
Beheer van de ziekte
Het management is intensief en geïndividualiseerd, gericht op het controleren van eiwitverlies, het voorkomen van complicaties en het voorbereiden op niertransplantatie indien nodig. Het omvat intraveneuze albuminespoelingen samen met diuretica om oedeem te beheersen, nutritionele ondersteuning, eiwit- en micronutriëntensuppletie, infectiepreventie en monitoring van het trombotische risico. Bij sommige patiënten kunnen antiproteïnurische geneesmiddelen worden gebruikt om de proteïnurie te verminderen. In ernstige gevallen kan een unilaterale of bilaterale nefrectomie, dialyse en daaropvolgende niertransplantatie nodig zijn, wat de definitieve behandeling is om de nierfunctie te herstellen.
Geanalyseerde genen
Bibliografie
AbuMaziad AS, Abusaleh R, Bhati S. Congenitaal nefritisch syndroom. J Perinatol. 2021 Dec;41(12):2704-2712.
Boyer O, Schaefer F, Haffner D, et al. Management van congenitaal nefritisch syndroom: consensusaanbevelingen van de ERKNet-ESPN Werkgroep. Nat Rev Nephrol. 2021 Apr;17(4):277-289.
Anderson S. Congenitaal nefritisch syndroom van het Finse type bij een Dominicaanse pasgeborene: een overzicht en casusrapport. Neonatal Netw. 2022 Mar 1;41(2):83-88.
