Ehlers-Danlos Syndroom (EDS)
Het Ehlers-Danlos syndroom (EDS) is een groep erfelijke bindweefselaandoeningen die gekenmerkt wordt door extreem slappe gewrichten, hyperextensibele huid die gemakkelijk blauwe plekken krijgt en bloedvaten die vaak beschadigd raken, en dat voor het eerst werd beschreven door Hippocrates in 400 voor Christus.
De meest recente internationale classificatie van EDS onderscheidt 13 soorten EDS met 19 verschillende causale genen die voornamelijk verband houden met de synthese en het onderhoud van collageen en extracellulaire weefsels. Collageen biedt stevigheid en speelt een structurele rol in de huid, botten, bloedvaten en inwendige organen.
Het meest voorkomende EDS is het hypermobiele type (hEDS), waarvan de genetische basis momenteel nog onbekend is. Het klassieke Ehlers-Danlos syndroom (EDS-K), met een incidentie van één persoon op 10.000 tot 20.000 personen, is het op één na meest voorkomende type EDS.
De incidentie van EDS is ongeveer 1 geval per 5.000 personen, waarbij het hypermobiele type het meest voorkomt, gevolgd door de klassieke en vasculaire types.
Symptomen
Vaatfragiliteit met gemakkelijke blauwe plekken is gebruikelijk bij alle patiënten met EDS, maar de ernst van de symptomen varieert van mild tot ernstig en invaliderend, en is afhankelijk van het specifieke type Ehlers-Danlos syndroom.
De belangrijkste symptomen van klassiek Ehlers-Danlos syndroom (EDScl) zijn gegeneraliseerde gewrichtshypermobiliteit en gewrichtsinstabiliteit, hyperekstensible en fragiele huid, vertraagde wondgenezing, spontane of door minimale trauma's veroorzaakte blauwe plekken en chronische pijn. Patiënten met EDS hebben een grotere aanleg voor dislocaties en verstuikingen en in sommige ernstigere gevallen, spontane vasculaire of viscerale rupturen.
Beheer van de ziekte
De verbetering van de gewrichtsstabiliteit en de vermindering van het risico op subluxaties, dislocaties en pijn kan worden bereikt door oefeningen met lage weerstand om de spiertonus (onbewuste spiercontractie in rust) te verhogen, zoals wandelen, fietsen, low-impact aerobe oefeningen en zwemmen. Zowel de spiertonus van de romp als die van de ledematen moet worden verbeterd. Het uitvoeren van weerstandsoefeningen kan de gewrichtsinstabiliteit en pijn verergeren. Over het algemeen is het beter om het aantal herhalingen te verhogen dan de weerstand te verhogen. Aan de andere kant moeten sporten met een hoge impact worden vermeden of moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om subluxaties/dislocaties en artrose te voorkomen.
Ook wordt vaak medicatie gebruikt om pijn te verlichten. De consumptie van calcium, vitamine D en low-impact krachttraining moet worden aangemoedigd om de botdichtheid te maximaliseren en zo, waar mogelijk, complicaties op lange termijn te voorkomen. Andere symptomen, hemotologisch, gastro-intestinaal en cardiovasculair, moeten specifiek worden behandeld indien aanwezig.
Geanalyseerde genen
Bibliografie
Cevallos B C, Vargas E, González B S, et al. Diagnostic suspicion of vascular Ehlers Danlos syndrome: case report and literature review [Suspected vascular ehlers danlos syndrome. Case report]. Rev Med Chil. 2018 Aug;146(8):938-942.
Levy HP. Hypermobile Ehlers-Danlos Syndrome. 2004 Oct 22 [updated 2018 Jun 21]. In: Adam MP, Mirzaa GM, Pagon RA, Wallace SE, Bean LJH, Gripp KW, Amemiya A, editors. GeneReviews® [Internet]. Seattle (WA): University of Washington, Seattle; 1993-2023.
Malfait F, Francomano C, Byers P, et al. The 2017 international classification of the Ehlers-Danlos syndromes. Am J Med Genet C Semin Med Genet. 2017 Mar;175(1):8-26.
Symoens S, Syx D, Malfait F, et al. Comprehensive molecular analysis demonstrates type V collagen mutations in over 90% of patients with classic EDS and allows to refine diagnostic criteria. Hum Mutat. 2012 Oct;33(10):1485-93.
