Erfelijke diffuse maagkanker is een tumorsyndroom dat voornamelijk wordt veroorzaakt door heterozygote pathogene varianten in het CDH1-gen. Het wordt overgedragen volgens een autosomaal dominant patroon en verhoogt het risico op diffuse maagkanker bij beide geslachten en op lobulair borstkanker bij vrouwen. Het verlies van functie van E-cadherine vermindert de hechting tussen epitheelcellen en bevordert hun verspreide infiltratie.
Erfelijke diffuse maagkanker (CDH1-gen)
Het CDH1-gen codeert voor E-cadherine, een transmembraanproteïne dat essentieel is voor adhesieverbindingen, celpolariteit en de organisatie van epithelia. Het extracellulaire domein verbindt aangrenzende cellen, terwijl de intracellulaire regio zich bindt aan catenines en het cytoskelet, en ook deelneemt aan routes die celmigratie en proliferatie reguleren.
Betrokken personen erven een gemuteerd exemplaar van CDH1 en de tumor ontstaat wanneer het tweede functionele exemplaar in specifieke cellen wordt geïnactiveerd door een somatische variant, heterozygotieverlies of promotor-methylering. De afwezigheid van E-cadherine resulteert in slecht cohesieve cellen, vaak met een "signet ring"-morfologie, die zich verspreiden in kleine clusters over het maagslijmvlies en de wand kunnen infiltreren zonder een duidelijke massa te vormen. De penetrantie is onvolledig en varieert tussen families; huidige schattingen geven aan dat het risico sterk afhankelijk is van de familiegeschiedenis. Er zijn founder-varianten beschreven in Maori-, Newfoundland- en Noord-Portugese populaties.
Symptomen
De initiële laesies zijn doorgaans microscopisch en asymptomatisch, wat endoscopische detectie bemoeilijkt. Wanneer de kanker vordert, kunnen epigastrische pijn, vroegtijdige verzadiging, misselijkheid, verlies van eetlust en gewicht, dysfagie, anemie of gastro-intestinale bloedingen optreden. De gemiddelde diagnoseleeftijd ligt rond de 42 en 49 jaar, hoewel gevallen vanaf de adolescentie zijn beschreven. Bij vrouwen manifesteert borstlobulair carcinoom zich meestal op volwassen leeftijd en kan het bilateraal zijn.
Beheer van de ziekte
Er bestaat geen farmacologische behandeling die de tumorontwikkeling volledig kan voorkomen. Bij dragers van pathogene of waarschijnlijk pathogene varianten in CDH1 kan totale risicoverlagende gastrectomie worden overwogen vanaf de vroege volwassenheid, na individuele beoordeling in een gespecialiseerde eenheid. Als de operatie wordt uitgesteld of niet wordt uitgevoerd, wordt periodieke endoscopische bewaking met meerdere gerichte en willekeurige biopten aanbevolen, met de erkenning dat dit mogelijk niet alle microscopische focale laesies detecteert. Helicobacter pylori-infecties moeten ook worden onderzocht en behandeld. Bij vrouwen wordt specifiek borstonderzoek geadviseerd, gewoonlijk met een jaarlijkse MRI vanaf 30 jaar en mammografie afhankelijk van de leeftijd; risicoverlagende mastectomie kan individueel worden overwogen. Na een gastrectomie is levenslange voedingstherapie vereist.
Geanalyseerde genen
Bibliografie
Barbosa-Matos R, Córdova L, Schrader K, et al. Diffuus Gastrisch en Lobulair Borstkanker Syndroom. GeneReviews®. Bijgewerkt in 2024.
Blair VR, McLeod M, Carneiro F, et al. Erfelijke diffuse maagkanker: bijgewerkte richtlijnen voor klinische praktijk. Lancet Oncol. 2020;21(8):e386-e397.
Ryan CE, Fasaye GA, Gallanis AF, et al. Germinale CDH1 Varianten en Levenslange Kanker Risico. JAMA. 2024;332(9):722-729.
Luo X, Maciaszek JL, Thompson BA, et al. Optimaliseren van klinische zorg door CDH1-specifieke curatie van germinale varianten: verbetering van klinische beweringen en bijgewerkte curatierichtlijnen. J Med Genet. 2023;60(6):568-575.
