Erfelijke paraganglioma-féochromocytoma syndroom

Het erfelijke paraganglioom-feochromocytoom syndroom is een genetische aandoening die de aanleg voor neuro-endocriene tumoren vergroot, waarvan de locatie en maligniteit worden beïnvloed door het specifieke geassocieerde gen. Mutaties in genen zoals SDHB worden geassocieerd met een verhoogd risico op kwaadaardige tumoren, terwijl andere, zoals die in SDHD, SDHAF2 en MAX, via de vaderlijke lijn moeten worden overgeërfd om tot uiting te komen, aangezien dit genen zijn met maternaal afstammende print.

Het erfelijke paraganglioom-feochromocytoom syndroom wordt veroorzaakt door mutaties in een reeks genen, waaronder SDHB, SDHC, SDHD, SDHAF2, MAX en TMEM127. Deze genen spelen een cruciale rol in de cellulaire energiekringloop en de zuurstofdetectie. Mutaties in de SDHx genenfamilie (succinaatdehydrogenase) leiden tot een ophoping van succinaat, wat de vorming van tumoren bevordert onder omstandigheden van schijnbaar lage zuurstofgehaltes. De genen MAX en TMEM127 zijn ook betrokken bij celproliferatiewegen en hun verstoring draagt bij aan de ontwikkeling van tumoren.

De wereldwijde incidentie van dit syndroom is laag, en treft ongeveer 1 op de 300.000 mensen per jaar, zonder onderscheid van etniciteit, hoewel de prevalentie van specifieke mutaties kan variëren. Het getroffen gen bepaalt grotendeels het type en de locatie van de tumoren. Mutaties in SDHB worden bijvoorbeeld vaak geassocieerd met extra-adrenale paragangliomen met een hoog maligniteitspotentieel. Aan de andere kant veroorzaken mutaties in SDHD en SDHAF2 doorgaans paragangliomen in hoofd en nek en vertonen ze een fenomeen van maternale imprint, waarbij de ziekte alleen tot uiting komt als de mutatie van de vader wordt overgeërfd.

De symptomen zijn afhankelijk van de locatie van de tumor en of deze een teveel aan hormonen zoals catecholamines produceert. Secreterende tumoren kunnen hoge bloeddruk (aanhoudend of in crisissen), intense hoofdpijn, overmatig zweten, hartkloppingen en bleekheid veroorzaken. Tumoren in het hoofd en de nek kunnen gehoorproblemen, heesheid of slikproblemen veroorzaken. De leeftijd waarop het begint is variabel, maar neigt vroeger te zijn bij erfelijke vormen, vaak gediagnosticeerd in de kindertijd of bij jonge volwassenen.

De primaire behandeling is chirurgische verwijdering van de tumoren, indien mogelijk. Vóór de operatie is een medicamenteuze controle met alfa-blokkers cruciaal om de bloeddruk te stabiliseren en complicaties te voorkomen. In gevallen van gemetastaseerde ziekte of niet-reseceerbare tumoren, omvatten de opties doelgerichte therapieën, chemotherapie of radiotherapie met radioactieve isotopen zoals 131I-MIBG. Regelmatige levenslange monitoring met beeldvorming en biochemische analyses is essentieel om terugval of nieuwe tumoren op te sporen.