Familiale adenomateuze polyposis

Een erfelijke ziekte die wordt gekenmerkt door de ontwikkeling van colorectale poliepen en een verhoogde aanleg om colorectale kanker te ontwikkelen. Het kan worden veroorzaakt door de aanwezigheid van pathogene varianten in de APC- en MUTYH-genen.

Familiaire adenomateuze polyposis (FAP) is een pathologie die wordt gekenmerkt door het verschijnen, in het tweede levensdecennium, van honderden of duizenden adenomateuze poliepen in het rectum en de dikke darm die, indien onbehandeld, kunnen leiden tot colorectale kanker (CRC).

Klassieke FAP erft autosomaal dominant over en is het gevolg van een kopie van een pathogene variant in het APC-gen. In sommige gevallen kan het te wijten zijn aan veranderingen in een ander gen, MUTYH genaamd, waardoor recessief overgedragen polyposis ontstaat, die wordt gekenmerkt door een licht verhoogd risico op het ontwikkelen van CRC en door de aanwezigheid van poliepen/adenomen in het bovenste en onderste deel van het maagdarmkanaal.

FAP heeft een incidentie van 1 geval per 8.300 mensen, treft beide geslachten in gelijke mate en is verantwoordelijk voor minder dan 1% van de CRC-gevallen. De prevalentie in de Europese Unie wordt geschat op 1 geval per 11.300-37.600 inwoners.

Symptomen

De meeste patiënten zijn jarenlang asymptomatisch, totdat de adenomen groot en talrijk zijn en rectale bloedingen of zelfs bloedarmoede veroorzaken. Kanker begint zich meestal 15-20 jaar na het verschijnen van de poliepen te ontwikkelen. Niet-specifieke symptomen zijn constipatie of diarree, buikpijn, voelbare buikmassa's en gewichtsverlies. FAP kan zich presenteren met enkele extra-intestinale manifestaties: osteomen of goedaardige kankers, tandafwijkingen, congenitale hypertrofie van het retinale pigmentepitheel, desmoïde tumoren of goedaardige kankers in het bindweefsel, en extracolonale kankers.

Er is een minder agressieve variant, verzwakte FAP, die wordt gekenmerkt door een lager aantal pólipiden (meestal tussen 10 en 100), het optreden van adenomen op latere leeftijd en een lager risico op kanker.

Beheer van de ziekte

De belangrijkste doelen van FAP-management zijn CRC-preventie en een goede kwaliteit van leven. Patiënten met klassieke FAP geassocieerd met PCa hebben een risico van bijna 100% op het ontwikkelen van CRC, hoewel dit risico duidelijk afneemt wanneer zij deelnemen aan een screeningsprogramma en worden behandeld. Daarom wordt profylactische colorectale chirurgie meestal op jonge leeftijd uitgevoerd en volgt levenslange follow-up met periodieke endoscopieën. Revisies zijn nodig als er adenomen ontstaan en groeien in het behouden rectum of ileumzakje.

De huidige maatregelen voor risicosurveillance van CRC bij patiënten met MUTYH-geassocieerde FAP omvatten een colonoscopie van hoge kwaliteit om de 1-2 jaar, te beginnen uiterlijk op de leeftijd van 25-30 jaar.

Geanalyseerde genen

APC MUTYH

Bibliografie

Aelvoet AS, Buttitta F, Ricciardiello L, et al. Management of familial adenomatous polyposis and MUTYH-associated polyposis; new insights. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2022 Jun-Aug;58-59:101793.

MUTYH-associated polyposis.

Leoz ML, Carballal S, Moreira L, et al. The genetic basis of familial adenomatous polyposis and its implications for clinical practice and risk management. Appl Clin Genet. 2015 Apr 16;8:95-107.

Nielsen M, Joerink-van de Beld MC, Jones N, et al. Analysis of MUTYH genotypes and colorectal phenotypes in patients With MUTYH-associated polyposis. Gastroenterology. 2009 Feb;136(2):471-6.

Yen T, Stanich PP, Axell L, Patel SG. APC-Associated Polyposis Conditions. 1998 Dec 18 [updated 2022 May 12]. In: Adam MP, Mirzaa GM, Pagon RA, Wallace SE, Bean LJH, Gripp KW, Amemiya A, editors. GeneReviews® [Internet]. Seattle (WA): University of Washington, Seattle; 1993-2023.

.

Heb je nog steeds geen DNA test gehad?

Doe je genetische test en kom alles over jezelf te weten.

starter
Starter DNA-testen

Voorouders, eigenschappen en welzijn

Kopen
starter
Advanced DNA-testen

Gezondheid, Voorouders, Eigenschappen en Welzijn

Kopen
Summer Sale Alleen tot 25 juli op alle DNA-tests. Gebruik onze coupon SUMMER15
Kopen