Molybdeen cofactordeficiëntie (MoCD) type A is een zeer zeldzame, autosomaal recessieve erfelijke metabole aandoening die meestal neonataal begint. Het wordt veroorzaakt door biallelische varianten in MOCS1, die de eerste stap van de synthese van molybdeen cofactoren blokkeren. Als gevolg hiervan falen verschillende enzymen die van deze cofactor afhankelijk zijn, met name het sulfietoxidase-enzym, met accumulatie van toxische metabolieten en ernstige neurologische schade.
Molybdeencofactordeficiëntie type A
Het MOCS1-gen codeert voor eiwitten die nodig zijn voor de vorming van de initiële precursor van de molybdeen cofactoren, cPMP. Deze cofactor is een essentieel hulpmolecuul voor de activiteit van enzymen zoals sulfietoxidase, xantineoxido-reductase en aldehydeoxidase. Zonder functioneel Moco kunnen deze enzymen geen belangrijke ontgiftings- en metabolisme reacties voltooien.
MoCD type A deficiëntie treedt op wanneer pathogene varianten in MOCS1 de productie van cPMP verhinderen. Het belangrijkste gevolg is het verlies van activiteit van sulfietoxidase, met accumulatie van sulfiet, S-sulfocysteïne en andere neurotoxische verbindingen. Deze toxiciteit treft bij voorkeur het centrale zenuwstelsel en verklaart de toevallen, encefalopathie en vroege neurologische achteruitgang. De ziekte wordt autosomaal recessief overgeërfd, wat betekent dat een getroffen persoon twee aangetaste kopieën van het gen moet erven, één van elke ouder. Het is een ultrarare aandoening, met een geschatte incidentie van ongeveer 1 op 100.000-200.000 levendgeborenen, waarschijnlijk ondergediagnosticeerd vanwege de ernst en de initiële gelijkenis met hypoxisch-ischemische encefalopathie.
Symptomen
Het begin vindt meestal plaats in de eerste levensdagen. Pasgeborenen kunnen voedingsproblemen, schreeuwen, axiale hypotonie, verhoogde ledemaatspanning, refractaire toevallen en progressieve encefalopathie vertonen. Het beeld kan verward worden met hypoxie of perinatale asfyxie. Zonder vroege behandeling vordert de hersenschade snel en kan leiden tot ernstige ontwikkelingsachterstand, verworven microcefalie, visuele stoornissen en vroegtijdige kindersterfte. De prognose is sterk afhankelijk van hoe snel de specifieke behandeling wordt gestart.
Beheer van de ziekte
De behandeling moet dringend worden gestart bij klinisch of biochemisch vermoeden. Voor MoCD-type A-deficiëntie is er een specifieke behandeling met fosdenopterine (Nulibry), een cPMP-vervanging die de synthese van de molybdeen-cofactor mogelijk maakt; het voordeel is groter wanneer deze zeer vroeg wordt toegediend, voordat neurologische schade onomkeerbaar is. Bovendien zijn controle van de convulsies, indien nodig nutritionele en respiratoire ondersteuning, neurologische en metabole monitoring en geïndividualiseerde maatregelen om de belasting van zwavelhoudende verbindingen te verminderen vereist.
Geanalyseerde genen
Bibliografie
Kumar A, Dejanovic B, Hetsch F, et al. S-sulfocysteïne/NMDA-receptor-afhankelijke signalering ligt ten grondslag aan neurodegeneratie bij molengcofactordeficiëntie. J Clin Invest. 2017 Dec 1;127(12):4365-4378.
Misko AL, Liang Y, Kohl JB, et al. Het fenotypische spectrum van sulfietoxidase en molengcofactordeficiëntie. Neurol Genet. 2020 Jul 14;6(4):e486.
Stence NV, Coughlin CR 2nd, Fenton LZ, et al. Kenmerkend patroon van beperkte diffusie bij een pasgeborene met molengcofactordeficiëntie. Pediatr Radiol. 2013 Jul;43(7):882-5.
Macaya A, Brunso L, Fernández-Castillo N, et al. Molengcofactordeficiëntie die zich presenteert als neonatale hyperekplexie: een klinische, biochemische en genetische studie. Neuropediatrics. 2005 Dec;36(6):389-94.
