Mucopolysaccharidosis type II (MPS II), also known as Hunter syndrome, is a progressive lysosomal storage disorder caused by pathogenic variants in the IDS gene. It is inherited in an X-linked pattern and primarily affects males. The deficiency of iduronate-2-sulfatase prevents the proper breakdown of heparan sulfate and dermatan sulfate, leading to the accumulation of glycosaminoglycans (GAGs) and multisystem damage, with possible neurological involvement.
Mucopolysacharidose type 2
Het IDS-gen levert de instructies voor de productie van het enzym iduronate-2-sulfatase (I2S), een lysosomale sulfatase dat essentieel is voor de afbraak van glycosaminoglycanen. Dit enzym is betrokken bij het katabolisme van heparansulfaat en dermatan-sulfaat, waarbij sulfaatgroepen worden verwijderd die nodig zijn om deze moleculen binnen de lysosomen af te breken en te recyclen.
Wanneer er pathogene varianten in IDS bestaan, wordt de activiteit van iduronate-2-sulfatase sterk verminderd of verdwijnt deze. Als gevolg hiervan accumuleren GAG's geleidelijk in cellen en weefsels, wat leidt tot aantasting van het skelet, de gewrichten, het hart, de luchtwegen, de lever, de milt en, in de meest ernstige vormen, het centrale zenuwstelsel. MPS II wordt beschouwd als een klinisch spectrum dat neuronopathische vormen omvat, met progressieve cognitieve achteruitgang, en niet-neuronopathische of verzwakte vormen, met overwegend systemische aantasting. De X-gebonden overerving verklaart waarom de meeste patiënten hemicozygote mannen zijn; draagster vrouwen zijn doorgaans asymptomatisch, hoewel ze zelden manifestaties kunnen vertonen. De incidentie wordt geschat op ongeveer 1 op de 100.000 tot 170.000 levendgeboren mannen.
Symptomen
De symptomen manifesteren zich meestal tussen 18 maanden en 4 jaar, hoewel de leeftijd van aanvang en de progressie variabel zijn. Gewone bevindingen omvatten grove gelaatstrekken, macrocefalie, macroglossie, hepatoesplenomegalie, navel- of liesbreuken, terugkerende luchtweginfecties en otitis, gehoorverlies, gewrichtsstijfheid, multiple disostose en hartklepaandoeningen. In de neuronopathische vormen worden ontwikkelingsachterstand, gedragsstoornissen en progressieve cognitieve achteruitgang waargenomen. Analyses tonen meestal verhoogde GAGs in de urine, met name dermatan sulfaat en heparan sulfaat.
Beheer van de ziekte
Het beheer van MPS II is multidisciplinair en moet worden aangepast aan het fenotype van elke patiënt. Intraveneuze enzymvervangende therapie met idursulfase kan de ophoping van GAG verminderen en somatische manifestaties verbeteren, hoewel het de bloed-hersenbarrière beperkt passeert en neurologische aantasting niet adequaat controleert. In sommige contexten bestaan er enzymtherapieën die zijn ontworpen om het centrale zenuwstelsel te bereiken, alleen geïndiceerd bij geselecteerde patiënten en volgens wettelijke beschikbaarheid. De follow-up moet cardiologische, respiratoire, auditieve, orthopedische, neurologische en ontwikkelingscontrole omvatten, naast fysiotherapie, educatieve ondersteuning, infectiebeheer en familiaire genetische counseling.
Geanalyseerde genen
Bibliografie
Scarpa M, Lampe C. Mucopolysaccharidose Type II. 2007 Nov 6 [bijgewerkt 2025 Jan 16]. In: Adam MP, Bick S, Mirzaa GM, Pagon RA, Wallace SE, Amemiya A, redacteuren. GeneReviews® [Internet]. Seattle (WA): University of Washington, Seattle; 1993–2025.
Zanetti A, D'Avanzo F, Tomanin R. Moleculaire basis van mucopolysaccharidose type II (Hunter syndroom): eerste beoordeling en classificatie van gepubliceerde IDS-genvarianten. Hum Genomics. 2024 Dec 2;18(1):134.
