Mucopolysaccharidosis type IV (MPS IV), or Morquio syndrome, is an autosomal recessive lysosomal storage disorder primarily characterized by progressive skeletal dysplasia and connective tissue involvement. It is caused by biallelic variants in the GALNS gene (MPS IVA) or, less commonly, in GLB1 (MPS IVB), which alters the degradation of keratan sulfate and other glycosaminoglycans, with progressive accumulation in cartilage, bone, and other tissues.
Mucopolysacharidose type 4
MPS IV omvat twee klinisch zeer vergelijkbare subtypen: MPS IVA, veroorzaakt door varianten in GALNS, en MPS IVB, veroorzaakt door varianten in GLB1. Het GALNS-gen codeert voor het enzym N-acetylgalactosamine-6-sulfatase, dat nodig is voor de afbraak van kerataansulfaat en chondroïtine-6-sulfaat. Het GLB1-gen codeert voor bèta-galactosidase, waarvan een tekort bij MPS IVB de juiste afbraak van van kerataansulfaat afgeleide oligosachariden verhindert.
Wanneer deze enzymen een tekort hebben, accumuleren niet-afgebroken glycosaminoglycanen in de lysosomen en verstoren ze progressief de functie van cellen in kraakbeen, bot en bindweefsel. Daarom manifesteert MPS IV, in tegenstelling tot andere mucopolysaccharidosen, zich vooral met bot- en gewrichtsafwijkingen, gewrichtshyperlaxiteit en ademhalings- of hartcomplicaties, terwijl de cognitieve ontwikkeling meestal behouden blijft. MPS IVA vertegenwoordigt meer dan 95% van de gevallen met het Morquio-fenotype en MPS IVB minder dan 5%. De ziekte wordt autosomaal recessief overgeërfd en de frequentie is laag, met schattingen die variëren tussen populaties; in sommige regio's zijn recidiverende varianten of stichtereffecten beschreven.
Symptomen
De symptomen verschijnen meestal in de vroege kinderjaren, gewoonlijk tussen het eerste en derde levensjaar bij de klassieke vormen, hoewel langzaam progressieve vormen later aan het licht kunnen komen. De belangrijkste tekenen zijn onder meer een onevenredige kleine gestalte, een korte romp, borstkasafwijking (pectus carinatum), kyfose of scoliose, knikknieën (genu valgo), heupafwijkingen, gewrichtshypermobiliteit en progressieve bewegingsbeperking. Een bijzonder belangrijke complicatie is odontoid hypoplasie met cervicale instabiliteit, die ruggenmergcompressie kan veroorzaken. Ook kunnen lichte cornea-troebeling, gehoorverlies, hartklepafwijkingen, slaapapneu en ademhalingsproblemen optreden. In de urine kan een verhoogd kerataansulfaat worden gedetecteerd.
Beheer van de ziekte
Het beheer van MPS IV is multidisciplinair en gericht op het behoud van mobiliteit, het voorkomen van orthopedische en respiratoire complicaties en het verbeteren van de kwaliteit van leven. Bij MPS IVA is enzymvervangende therapie met elosulfase alfa beschikbaar, intraveneus toegediend, wat de functionele weerstand en sommige respiratoire parameters kan verbeteren, hoewel het reeds bestaande skeletale afwijkingen niet volledig corrigeert. Er is geen goedgekeurde enzymvervangende therapie voor MPS IVB. De follow-up dient een orthopedische, cardiologische, respiratoire, oftalmologische, audiologische en tandheelkundige evaluatie te omvatten. Surveillance van de cervicale wervelkolom is essentieel, vooral vóór anesthesie of chirurgie, en sommige patiënten hebben cervicale stabilisatie of andere orthopedische ingrepen nodig.
Geanalyseerde genen
Bibliografie
Padash S, Obaid H, Henderson RDE, et al. Een beeldende beoordeling van de radiografische skeletale bevindingen bij Morquio-syndroom (mucopolysaccharidose type IV). Pediatr Radiol. 2023.
Cadena Arteaga JA, Lasso Andrade FA, Achicanoy Puchana DM, et al. Mucopolysaccharidose type IV: verslag van 5 gevallen van Morquio Syndroom. Radiol Case Rep. 2021.
