Valproïnezuur (bijwerkingen)

Valproïnezuur (VPA), ook bekend als natriumvalproaat, magnesiumvalproaat of eenvoudigweg valproaat, is een anti-epilepticum en stemmingsstabilisator die wordt gebruikt bij de behandeling van aandoeningen zoals epilepsie of een bipolaire stoornis. VPA verhoogt de GABA-niveaus in de hersenen, verlaagt die van exciterende aminozuren en wijzigt de kaliumgeleidbaarheid.

Valproïnezuur wordt gebruikt om aandoeningen zoals epilepsie en bipolaire stoornissen te behandelen. Hoewel het zeer effectief is in het beheersen van convulsies, moet het gebruik ervan zorgvuldig worden gecontroleerd vanwege de bijwerkingen en interacties met andere geneesmiddelen.

Als u alle stoffen wilt weten die wij in onze DNA-test analyseren, raadpleeg dan de sectie over medicijncompatibiliteit of farmacogenetica.

CONTRA-INDICATIES

Overgevoeligheid voor natriumvalproaat.

Acute hepatitis, chronische hepatitis, persoonlijke of familiale voorgeschiedenis van ernstige hepatitis, hepatische porfyrie, eerdere of huidige leveraandoening en/of ernstige lever- of pancreasdysfunctie, metabole stoornissen van vertakte-keten aminozuren of de ureumcyclus, bekende mitochondriale stoornissen veroorzaakt door mutaties in het nucleaire gen dat codeert voor het mitochondriale enzym polymerase gamma, zoals het Alpers-Huttenlocher syndroom. Het is gecontra-indiceerd bij kinderen jonger dan 2 jaar bij wie vermoed wordt dat zij lijden aan een polymerase gamma-gerelateerde aandoening.

VOORZORGSMAATREGELEN

Nierinsufficiëntie. Bij systemische lupus erythematosus de baten/risico's afwegen. Ernstig leverfalen is gemeld, met het grootste risico bij zuigelingen en kinderen jonger dan 3 jaar met hersenletsel, psychische achterstand of metabole of genetische degeneratieve ziekte: evalueer de leverfunctie vóór aanvang van de behandeling en controleer deze periodiek gedurende de eerste 6 maanden van de behandeling.

Bij kinderen jonger dan 3 jaar wordt monotherapie aanbevolen en dient gelijktijdig gebruik met salicylaten te worden vermeden vanwege het risico op levertoxiciteit. Stop de behandeling bij pancreatitis. Voer hematologische tests uit vóór aanvang van de behandeling, vóór een chirurgische ingreep en in geval van spontane blauwe plekken of bloedingen.

Geen alcohol innemen. Bij vermoeden van een ureumcyclus-enzymdeficiëntie metabole onderzoeken uitvoeren.

Mogelijke gewichtstoename aan het begin van de behandeling. Wijzigingen in de behandeling of geleidelijke stopzetting.

Niet toedienen aan meisjes, adolescente vrouwen, vrouwen in de vruchtbare leeftijd en zwangere vrouwen, tenzij alternatieve behandelingen niet effectief of niet worden verdragen; het teratogene potentieel en het risico op het ontwikkelen van ontwikkelingsstoornissen bij kinderen in utero zijn hoog. Vrouwen in de vruchtbare leeftijd moeten een effectieve anticonceptiemethode gebruiken en de risico's in geval van zwangerschap moeten aan hen worden uitgelegd. Indien er sprake is van zwangerschap, dient een afweging van de baten en risico's van voortzetting van de behandeling te worden gemaakt, waarbij andere therapeutische alternatieven in overweging worden genomen.

Let op het optreden van tekenen van suïcidale ideatie en gedrag.

Bij patiënten bij wie mitochondriale ziekte wordt vermoed of aanwezig is (klinische tekenen van deze onderliggende mitochondriale ziekten veroorzaakt door mitochondriale DNA-mutaties, evenals het nucleaire gen dat codeert voor polymerase gamma, kunnen worden uitgelokt of verergerd) polymerase-gamma-mutatietests uitvoeren in overeenstemming met de huidige klinische praktijk voor de diagnostische evaluatie van dergelijke aandoeningen.

BIJWERKINGEN

Valproïnezuur kan anemie, trombocytopenie, gewichtstoename, tremor, extrapiramidale stoornissen, stupor, somnolentie, convulsies, geheugenverlies, hoofdpijn, nystagmus, duizeligheid na injectie, doofheid, misselijkheid, buikpijn, diarree, overgevoeligheid, alopecia (tijdelijk, dosisgerelateerd), hyponatriëmie, bloeding, leverbeschadiging, dysmenorroe, verwardheid, agressie, agitatie en aandachtstoornissen veroorzaken. In sommige gevallen kan een verstoring van de cognitieve functie optreden, vooral bij langdurige behandeling.

GENEESMIDDELINTERACTIES

VPA versterkt het effect van neuroleptica, MAO-remmers, antidepressiva en benzodiazepines.

Inname van VPA verhoogt de plasmaconcentraties van fenobarbital, vrij fenytoïne, primidon, carbamazepine, lamotrigine, zidovudine, nimodipine en ethosuximide.

De serumconcentraties van valproïnezuur worden verlaagd door: fenytoïne, fenobarbital, carbamazepine en carbapenems.

De serumconcentraties van valproïnezuur worden verhoogd door: felbamaat, cimetidine, fluoxetine en erytromycine.

VPA vermindert de klaring van felbamaat. Er is een risico op bloedingen indien gelijktijdig voorgeschreven met anticoagulantia en ASA.

Het antibioticum mefloquine is gecontra-indiceerd bij het gebruik van valproïnezuur vanwege het risico op convulsies, wat de toestand van de patiënt kan verergeren.

Levertoxiciteit verergerd door alcohol.

Dosis aanpassen indien gelijktijdig met rifampicine voorgeschreven.

Risico op encefalopathie en/of hyperammoniëmie bij gelijktijdige inname met topiramaat.

VPA verhoogt de propofol-blootstelling, daarom wordt aanbevolen de propofol-dosis te verlagen tijdens de valproïnezuurbehandeling.

Inname van VPA kan leiden tot vals-positieve resultaten bij ketonlichamenexcretietests.

HANDELSNAMEN

• Depakine®
• Valproïnezuur