Cytochroom CYP2C19 is een enzym van de hepatische cytochroom P450 familie, met als belangrijkste functie het metabolisme van xenobiotica. Tot de substraten behoren meerdere geneesmiddelen, zoals onder andere antidepressiva en protonpompremmers, dus varianten in dit gen hebben invloed op het metabolisme van veel voorkomende geneesmiddelen.
CYP2C19 metaboliseerder profiel
CYP P450 is een superfamilie van enzymen die betrokken zijn bij de enzymatische oxidatie van steroïden, vetzuren, xenobiotica en andere biosynthetische routes. Deze enzymen zetten xenobiotica om in wateroplosbare derivaten om hun uitscheiding te vergemakkelijken. Ze worden voornamelijk in de lever gevonden, maar kunnen ook in andere weefsels worden aangetroffen.
Cytochroom CYP2C19 is lid van deze enzymenfamilie en neemt tot 20% van de totale enzymactiviteit voor zijn rekening. Het is betrokken bij het metabolisme van een groot aantal veel voorgeschreven geneesmiddelen, zoals protonpompremmers (bijv.lansoprazol, omeprazol en pantoprazol), antidepressiva en stemmingsstabilisatoren (clomipramine, citalopram, escitalopram, sertraline of doxepin), bloedplaatjesremmers (clopidogrel) of antischimmelmiddelen (voriconazol). Het is ook betrokken bij het metabolisme van cholesterol, steroïden en andere lipiden.
Naast het bovenstaande bezit CYP2C19 ook epoxygenase activiteit, zodat het bepaalde meervoudig onverzadigde vetzuren metaboliseert tot epoxideproducten met biologische functies. Er wordt gesuggereerd dat deze verbindingen ontstekingsremmende eigenschappen hebben en kunnen werken als vaatverwijders.
Dit gen is zeer polymorf met allelen met verlies, afname of toename van functie, wat niet alleen het vermogen om de hierboven beschreven geneesmiddelen te metaboliseren beïnvloedt, maar ook andere biologische processen zoals vasculaire tonus of ontsteking.
Het is belangrijk om in gedachten te houden dat, onafhankelijk van de effecten op de activiteit die de verschillende genotypes kunnen hebben, er verschillende geneesmiddelen of supplementen (zoals sint-janskruid) zijn die als remmers of inductoren kunnen werken en die de cytochroomfunctie aanzienlijk beïnvloeden. Daarom kan het gelijktijdige gebruik van interacterende verbindingen het therapeutische effect en de aanwezigheid van bijwerkingen van geneesmiddelen die gemetaboliseerd worden door CYP2C19 beïnvloeden.
Geanalyseerde genen
Bibliografie
Akasaka T, et al. CYP2C19 variants and epoxyeicosatrienoic acids in patients with microvascular angina. Int J Cardiol Heart Vasc. 2017 Apr 12;15:15-20.
Elfaki I, Mir R, Almutairi FM, Duhier FMA. Cytochrome P450: Polymorphisms and Roles in Cancer, Diabetes and Atherosclerosis. Asian Pac J Cancer Prev. 2018 Aug 24;19(8):2057-2070.
Lima JJ, Thomas CD, Barbarino J, et al. Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) Guideline for CYP2C19 and Proton Pump Inhibitor Dosing. Clin Pharmacol Ther. 2021 Jun;109(6):1417-1423.
Bousman CA, Stevenson JM, Ramsey LB, et al. Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) Guideline for CYP2D6, CYP2C19, CYP2B6, SLC6A4, and HTR2A Genotypes and Serotonin Reuptake Inhibitor Antidepressants. Clin Pharmacol Ther. 2023 Jul;114(1):51-68.
Pharmacogenomics Knowledgebase (PharmGKB). Gene-specific Information Tables for CYP2C19.
